بالاسىن باقىتسىز ەتەتىن 7ءتۇرلى اكە، بۇنڭ ىشىندە ءسىز بارسىز با؟

بالاسىن باقىتسىز ەتەتىن 7 ءتۇرلى اكە، بۇنڭ ىشىندە ءسىز بارسىز با؟


ءبىرىنشى: جولدان تايعان اكە

ەندى باس قۇرايىن دەپ جۇرگەن قىز ايتادى: مەن ورتا مەكتەپ وقىپ جۇرگەنىمدە، اكەم سىرتتان باسقا ايەل تاۋىپ الىپتى، اكەم مەن شەشەمنىڭ كۇندە توبەلەسكەنىن كورىپ جۇرەگىم اۋىراتىن، اقىرى ەكى جاققا كەتىپ تىندى.

مەن بۇگىن جىگىت تاپتىم، ءبىراق ۇيلەنۋگە كوڭىل جوق، ومىردەگى ەڭ ارداقتى ادامىم دەپ جۇرگەن اكەمنىڭ ىستەپ جۇرگەن قىلىعى اناۋ بولسا، وندا ەركەك دەگەنىڭدى قوي-اق قوي.

بۇنداي بولعاندا دۇنيە دەگەنىڭ قارا تۇنەك جامىلىعىدان باسقا ەشتەڭە ەمەس سياقتى، قازىر ەركەك پەن ايەلدىڭ سىرتتان ادام تاۋىپ الۋى تاڭ قالارلىق جاعداي ەمەس، ەگەر راسىندا سونداي جاعداي تۋىلسا، وت باسىن ساقتايمىز دەپ بالا ءۇشىن بايەك بولاتىن ەر مەن ايەلگە جانىڭ دا اشيدى.  

مۇبادا سەزىم مۇز بولىپ قالسا، اجىراسىپ كەتكەندە دۇرىس پا دەيسىڭ، ونداي كەزدە، كىشكەنتاي بالانىڭ بولاشاعىنا ەر مەن ايەل بىردەي جاۋاپتى بولۋى كەرەك، بالانى تابادا بىلگەن ەكەنسىڭ، باعادا بىلۋىڭ كەرەك قوي. بالانى ەڭىرەتىپ كەتەرىڭ بار، نەسىنە باس قۇراعانسىڭ، اتا-انانىڭ وپاسىزدىعى – بالانىڭ بولاشاعىنا قازىلعان ور.

ەكىنشى، بىجالاق اكە

ارامىزدا بالالارىن ورىنسىز تىلدەيتىن، بالالارىنا ورىنسىز قول جۇمسايتىن بىجالاق اكەلەر جوق دەپ ايتا الاسىز با؟ ەگەر بالاڭىز التى جاستان تومەن بولسا، وندا تىلىڭىزگە تيەك، قولىڭىزعا قۇلىپ سالىڭىز، ايتپەگەندە قۇلىنشاعىڭىزدىڭ بولاشاعىن قۇرتاسىز. 

بالاڭىزعا ۇدايى زەكىپ، ۇدايى قول كوتەرە بەرسەڭىز بالاڭىز ، جاسقانشاق، جاۋتاڭداعىش بولىپ قالادى، كەيىن كەلە ۇندەمەيتىن، كوپ ىشكىممەن سىر اشىپ، كىسىمەن كەڭەسپەيتىن بۇيىعى مىنەز قالىپتاستىرادى. بالاڭىز ەلگە زيان كەلتىرەتىن ىستەر ىستەسە وندا، وعان ازداپ ساباق ءوتىپ قويساڭىز بولادى.

  بالانىڭ جۇرەگى ەرەكشە نازىك بولادى، اتا-انا ونىڭ ەڭ سەنەتىن ادامى، ەگەر جاس بالا ءوزىنىڭ ەڭ سۇيىكتى ادامىنىڭ ەڭ سۇيكىمسىز ادامعا اينالعانىن كورسە، جۇرەگى جارالانباي قالادى دەيسىز بە؟

 ەندەشە، ءاي-شايعا قاراماي بالاعا الباستىداي اقىرماڭىز، قوتيىن قۇساپ قول كوتەرمەڭىز، ەگەر بالا تەنتەكتىك ىستەپ تەزگە تۇسپەي بارا جاتسا، ەلەمەي قويىڭىز، ءوزىن وڭاشا قالدىرىپ ويلانۋىنا مۇرسات بەرىڭىز، ول سوندا بارىپ ءوزىنىڭ قاتە ىستەپ العانىن بىلەدى. بالا تەنتەكتىكتى ءبىلىپ ىستەمەيدى، تەنتەكتىك، باسبۇزارلىق ونىڭ ەرجەتۋىنىڭ ءبىر قوزعاۋشى كۇشى، ونى ءسىز قاتە تۇسىنبەڭىز، ءسىز تەك شىداي بىلسەڭىز، ءبارى دە ءوتىپ كەتەدى. 

ءۇشىنشى. تەمەكى شەگەتىن اكە

ءسىز تەمەكىنى تۇتاتقان كەزدە، ونىڭ بويىنان 3000 جۋىق حيميالىق قوسىلىستان تۇزىلگەن زاتتار اۋاعا تاراي باستايدى. بۇنىڭ كوبىسى ادامنىڭ دەنساۋلىعى ەرەكشە زياندى حيميالىق زاتتار. 

ال تەمەكىنىڭ بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا ايىرىقشا اۋىر ىقپال تيگىزەتىنىن ايتپاساق تا بەلگىلى، ءسىز تەمەكى سورىپ ءلاززاتتانىپ جاتقانىڭىزبەن بالاڭىزدى دەنساۋلىعىنىڭ قۇرتىپ جاتقانىڭىزدى بىلسەڭىز نەتتى؟ كەيىن كەلە بالاڭىزدىڭ دا تۇتىنگە تامسانىپ، تەمەكى شەگۋدى باستاسا، قۋانارما ەدىڭىز،  سول كەزدە بالاڭىزعا تەمەكى شەكپە دەپ ايتا الاسىز با؟

ول ءوزىڭىزدىڭ كوك تۇتىنىڭىزدەن كوكتەپ شىققان كوك وسكىن ەمەس پە، اراق ءىشىپ وتىرعان ءبىر اكە مىنا جاقتا سىرالاتىپ وتىرعان بالاسىنا ايتىپتى: بالام، بايقا، ۇيات بولادى،-دەسە، بالاسى ايتادى دەيدى: اكە، ءوزىڭ دە بايقا،-دەپ. سول ايتپاقتايىن تاربيە ايتاتىن اكە الدىمەن ءوزى تاربيەلۋى بولۋى كەرەك. جاماندىقتان بالانى اۋاشالاۋ ءۇشىن الدىمەن ءوزىمىز تازا بولعانىمىز ءجون.  

تەمەكى كىشكەنتاي بالانىڭ تىنىس جولىن تەز قابىندىرادى، وكپەسىن القىندىرىپ، كەۋدەسىن ىسقا تولتىرادى، بۇل بالانىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىنە ايىرىقشا زيان، وتاعاسىسى ۇنەمى تەمەكى شەگەتىن ۇيدىڭ بالاسىندا سوزىلمالى وكپە قابىنۋ اۋرۋى كوپ شىعادى. 


ءتورتىنشى  ماقۇلباي اكە

قازىر ءاربىر ۇيدە بىردە، ەكىلى بالا بار، ءبىر بالاسى بار ءۇيدىڭ ءىشى تىپتەن قىزىق، اتاسى-اپاسى باستاپ، اتا-اناسى قوستاپ سول بالانى توبەسىنە كوتەرىپ وتىرعاندى  ماقتان كورەدى، اسىرەسە، اكەلەر جاعى بالا نە ايتسا دا سوعان ماقۇل بولىپ، بالانىڭ بەتىن قاقپاي وسىرگەندى ابىروي كورەدى،بالانىڭ قولىن جۇمىسقا تيگىزبەيدى.

 جۇمىسقا سالماعانىمەن قويماي اي سايىن بالانىڭ قولىنا اقشا ۇستاتىپ، بالانى بايلىقتىڭ بۋىنا ماستاندىرادى. سودان الگى ۇپىلمالىك بالا اكە-شەشەسىن اسپانداعى كۇندەي ەمەس، اياقتاعى كۇڭدەي كورەدى، «مەن ومىرگە راحات كورگەلى كەلگەن ەكەنمىن عوي، مىنالار مەنىڭ مالايىم ۇقسايدى»،-دەپ ۇلكەندەردىڭ توبەسىنەن قاراپ ۇيىرەنەدى.

 بۇنى باستاپ وتىرعانداردىڭ ءبىر شوعىرى بالاسىن شەكتەن تىس ەركەلەتەتىن ميى سۇيىق اكەلەر، بۇلار  بالانىڭ بولاشاعىن ءوز قولىمەن قۇرتقاندار، ءبىر كەزدە باليعاتقا جەتپەي قىلمىس وتكىزىپ، تۇرمەگە تۇسكەن ءبىر بالا اكە-شەشەڭە ايتارىڭ بارما دەگەندە: اكەمە، ايتارىم بار، اكە قۇلاعىڭىزدى بەرى تامان اكەلىڭىزشى،-دەپتى دە قۇلاعىن توسقان اكەسىنىڭ قۇلاق شەرشەۋىن اياماي تىستەپ الىپتى،- دەيدى، -بۇنىڭ نە دەگەندەرگە ول: مەنىڭ بۇگىنگى قىلمىس وتكىزۋىمە وسى اكەم جول قويدى، بالا كەزىمنەن مەنىڭ بەتىمدى قاقپادى، جاماندىق ىستەسەم دە تەكتەۋ سالمادى، مىناۋ جاقسى، مىناۋ جامان دەپ دۇنيەنىڭ وڭ مەن سولىن قۇلاعىما قۇيمادى، سوندىقتان قىلمىستىڭ باسى اكەمنىڭ قۇلاعىندا،-دەگەن ەكەن.

 سول ايتپاقتايىن، بالانىڭ جامان قىلىعىنا تەكتەۋ سالىپ وتىرماعان اكە بالانىڭ بولاشاعىنان ۇمىت كۇتپەي-اق قويسىن. تيداۋسىز بالا ءوزى جانىن ءوزى باعا الادى دەپ ويلايسىز ؟، بۇنداي بالا كەيىن تالانتتى بولادى دەپ ايتا الاسىز با؟

بەسىنشى، ەلەكتروندى ويىن ويناعىش اكە

ەلەكتروندى ويىننىڭ ءتۇبىن تۇسىرگىش، تەلەفوننان كوزى المايتىن ءبىر اكەلەر بولادى، سولاردىڭ ءوز باسىنا قاراماي: «بالام كەشكەدەيىن تەلەفون وينايدى، قايتسەم بولار ەكەن؟»،-دەپ بالانىڭ قامىن جەيتىنى بار، وگىز سۋ ىشسە، بۇزاۋ مۇز جالايتىنىن ول ۇمىتىپ قالسا كەرەك، اكەسى شالجيىپ ەلەكتروندى ويىن ويناپ جاتسا، بالاسى تەلەفونعا جارماسپاي قايتسىن، تەلەفوننىڭ، ەلەكتروندى ويىننىڭ بالانىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتى مەن سەزىمىنە اۋىر ىقپال جاسايتىنىن ايتۋدىڭ ءوزى ۇيات.  

ەندەشە، وسىنىڭ باستاۋى ۇيدەگى وتاعاسىنىڭ وزىندە ەكەنىن ۇمىتپايىق، اكەلەر قاشاندا بالانىڭ ايناسى، اكەگە قاراپ ۇل وسەر، شەشەگە قاراپ قىز وسەر دەگەن ءسوز بەكەر ايتىلماسا كەرەك


التىنشى، قورىلدايتىن اكە


اسىرەسە جاڭا تۋىلعان بالاعا اكەنىڭ قورىلى سالقىنىن تيگىزەدى، بالامنىڭ ميى تۇنىق، دەنەسى سەرگەك بولسىن دەسەڭىز، ۇيقىسىن قاندىرىڭىز، ال بالاسى ۇشكە كەلمەگەن قورىلداعىش اكەلەردىڭ بولەك جاتۋى ەڭ تاماشا ءتاسىل بولماق، ءسىز ءوزىڭىزدى ەمەس، بالاڭىزدى ويلاڭىز، ۇيقى بالانىڭ ءتاتتى دە قورەكتى ءدارىسى، ۇيىقتاپ جاتقان بالاڭنىڭ ۇيقىسى شالا بولماسىن، ۇلكەندەردىڭ قورىلىنان ءسابي تۇگىل جيىرماداعى جاستىڭ ءوزى جاستىعىن الا قاشادى، سول ءۇشىن قورىلداعىش اكەلەر ارى تامان جاتىڭىز. 

جەتىنشى، كەشىگىپ جۇرەتىن اكەلەر

قاشان كورسەڭ قاربالاستاپ جۇرەتىن اكەلەر بار، ولار بالاسى ءبىر نارسە ايتسا: بارشى، بارشى، شەشەڭە، مەن قاربالاسپىن،-دەپ تىجىرىنادى، بۇل ناعىز ءوزىمشىل اكەلەر، بۇلار وتباسىنى باعىپ، ولارعا اقشا تاۋىپ جاتىرمىن،-دەگەنمەن بالانىڭ كەلەشەگىن سول دۇنيە قۇمارلىقپەن قۇرتىپ جاتقاندار.

ولاردىڭ ويىندا دۇنيە بولسا، بالا بارىنە جەتىسەدى دەپ ويلايدى، ولاردىڭ ويىندا اكە ماحابباتى دەگەن ءسونىپ قالعان، ولار اتا-انالار جيىنى، سپورت جارىسى، بالانىڭ مەكتەپتەن الىپ قايتۋ دەگەن سياقتىلارعا مۇلدەم كوڭىل بولمەيدى.

 سودان بارىپ، بالاسى مەكتەپتە ناشار وقىسا: سونشا اقشا تاۋىپ قينالىپ جۇرسەم، سەنىڭ مىناۋىڭ نە،-دەپ اقىرادى.

 بۇل اقىماقتىق.

 ەگەر ءسىز بۇل قيمىلدارعا ۋاعىندا بارماساڭىز نەمەسە بارماي قويساڭىز، وندا بالاڭىز وزگە بالالاردىڭ الدىندا ءوزىن-ءوزى قور سانايدى. قانشا قاربالاس بولساڭ دا، بالالارىڭا ۋاقىت شىعارىپ، ونىمەن بىرگە بول، ونىمەن ويىنشىق جاساپ وينا، ونىمەن بىرگە كينوعا بار، ونىمەن بىرگە سەيىلدە، قولىڭنان كەلسە، بالاعا تاماق ىستەپ بەر، بۇلاي ىستەسەڭ، ونىڭ كوڭىلى كوتەرىلەدى، ءوزىن باقىتتى سەزىنەدى. سوندا عانا ول ول ومىرگە ۇمىتپەن قارايتىن بولادى.  (فانچيڭ ۋيچات تەكشەسىنەن)


حانزۋشادان اۋدارىپ دايىنداعان: ماقسات قيزات ۇلى 

监制:吴新日

审稿:努丽霞提

稿件策划:马海萨提

编辑:达吾力

www.kazakcnr.com